Taalontwikkeling

De taalontwikkeling bij kinderen is iets wonderbaarlijks, en het is een ontwikkeling waar veel ouders echt naar uitkijken. Het geheim om kinderen de taal te leren is heel eenvoudig: veel samen praten en veel luisteren.

Kinderen ontwikkelen hun taal door te praten met andere mensen met wie ze kunnen spreken. Ze leren hoe ze nieuwe woorden en correcte formuleringen moeten gebruiken. Als kinderen iets willen zeggen en de juiste woorden niet kennen, letten ze beter op de persoon met wie ze praten. Als ze de juiste woorden horen, nemen ze die over in hun eigen taalgebruik. Op die manier ontwikkelen ze zowel hun begrip van de taal als hun actief gebruik ervan.

Voor kinderen die thuis niet veel Nederlands horen, is het nog belangrijker dat er op andere plaatsen, zoals de kleuterschool, een goed taalaanbod is en dat zij de kans krijgen om hun Nederlands op die manier te ontwikkelen.

Wat is taalontwikkeling?

Taalontwikkeling is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van kinderen.

Het ondersteunt het vermogen van kinderen om te communiceren. Het ondersteunt ook het vermogen van het kind om:

  • gevoelens te uiten en te begrijpen
  • te denken en te leren
  • problemen op te lossen
  • relaties te ontwikkelen en te onderhouden
  • taal te leren begrijpen, te gebruiken en ervan te genieten is de eerste stap in geletterdheid, en de basis om te leren lezen en schrijven.

Taalontwikkeling kleuter

Kinderen tussen 4 en 6 jaar
Dit zijn kinderen die hun taal nog ontwikkelen. Zij zijn nog bezig met het opbouwen van hun basiswoordenschat, de meest voorkomende woorden in de dagelijkse taal, en zij maken nog fouten in woord- en zinsvorming. Zij kunnen nog niet lezen en zijn dus voor hun taalontwikkeling afhankelijk van de taal die door anderen wordt gesproken. Door veel tegen kinderen te praten, niet alleen tijdens het spelen, maar ook tijdens rustperiodes en bijvoorbeeld tijdens het opruimen, kunnen kinderen gestimuleerd worden in hun ontwikkeling.

Het is goed om voortdurend te benoemen wat je aan het doen bent, wat de kinderen aan het doen zijn, wat je in je handen hebt, waar je naar wijst, enzovoort. Voor kinderen ben je een goed rolmodel als jouw eigen taalgebruik duidelijk en correct is. Om jonge kinderen in contact te brengen met andere talen dan de gesproken taal, is het een goed idee om hen veel voor te lezen en hen films te laten bekijken, bijvoorbeeld prentenboeken, en naar muziek te laten luisteren.

Taalontwikkeling schoolkind

Kinderen tussen 7 en 9 jaar
Op deze leeftijd leren kinderen zelfstandig lezen. Dit is een geweldige bron voor hun taalontwikkeling. Als kinderen goed kunnen lezen, leren ze tijdens het lezen voortdurend nieuwe woorden en uitdrukkingen. Tussen de 7 en 9 jaar blijven de basiswoordenschat en het zelfstandig lezen zich verder ontwikkelen.
Het is goed voor deze kinderen als zij in hun vrije tijd kunnen oefenen met lezen, met eenvoudige leesboeken, tijdschriften en stripboeken voor beginnende lezers. Daarnaast is het altijd belangrijk om veel met de kinderen te praten en hen veel voor te lezen. De kinderen kunnen ook actief deelnemen aan activiteiten zoals toneelstukken en poppenkast.

Kinderen tussen 10 en 12 jaar
Op deze leeftijd kunnen kinderen over het algemeen goed zelfstandig lezen en hebben ze een basiswoordenschat van ongeveer 6000 woorden. Voor deze kinderen ligt de uitdaging in woorden die wat minder vaak voorkomen. Zij leren deze woorden uit verhalen, tijdschriften, informatieboeken en films. Maar ook voor hen is mondelinge taal nog steeds belangrijk, omdat zij ook leren door te spreken en te luisteren. Naast de gebruikelijke gesprekken, kan je meer veeleisende gespreksactiviteiten voor hen organiseren, zoals vertellen, presenteren of zelfs debatteren.

Taalontwikkeling adolescent

Van kinderen en jonge volwassenen in het midden- en voortgezet onderwijs wordt verwacht dat zij gevorderde taalvaardigheden gebruiken.

Het niveau van gevorderde taalvaardigheid van adolescenten zijn in staat complexe zinnen te gebruiken, zowel in hun mondelinge uitspraken als in hun schriftelijke uitingen.

Zij kunnen ook schriftelijke verhalen zelf schrijven die de grammaticaregels van de Nederlandse taal volgen, en regelmatig correcte conclusies trekken uit een geschreven tekst.

Een andere belangrijke taalvaardigheid die zich bij adolescenten ontwikkelt, is het vermogen om figuurlijke taal te begrijpen en te gebruiken. Het gaat onder meer om het begrijpen van metaforen zoals "Het leven is een weg met kuilen en hobbels." en vergelijkingen zoals "hij is zo gek als een deur". Daarnaast kunnen adolescenten ook beter idiomen begrijpen, zoals "Nu komt de aap uit de mouw".

Taalontwikkeling stimuleren

  • Zorg ervoor dat je taalgebruik duidelijk en correct is.
  • Bied een stimulerende taal- en speelomgeving aan.
  • Moedig kinderen aan om veel te praten: hoe meer ze praten, des te meer ze leren.
  • Verbeter het taalgebruik van het kind door een verkeerd geformuleerde zin correct te herhalen.
  • Samen spelen stimuleren: kinderen ontwikkelen hun taal door interactie met anderen.
  • Het benoemen van objecten, acties, regels, enz. Hoe vaker kinderen de woorden horen, hoe beter.
  • Stel niet de vraag: "Wie weet wat een ... is? Zeg het woord zelf en vraag de kinderen naar hun eigen ervaringen met het woord, zodat ze het meteen gaan gebruiken.

Tips

  • Wanneer kinderen fouten maken in hun taal, benadruk de fout dan niet. Het is beter de zin van het kind op de juiste manier te herhalen, eventueel met verduidelijking in het antwoord.